sluiten

Inloggen

Log hieronder in met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

Deze ontvangt u van ons bij het afsluiten van een (proef)abonnement.

Nog geen inlog? meld u gratis aan


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een (proef)abonnement?.
Neem dan contact op met BIM Media Klantenservice:

sluiten

Welkom bij Kennisbank ATEX

Om de uitgebreide informatie op de kennisbank te kunnen lezen heeft u een inlogcode nodig. Deze ontvangt u bij het afsluiten van een abonnement.

Waarom de ATEX kennisbank

  • Kennis van experts altijd beschikbaar
  • Antwoorden, oplossingen en tools
  • Toevoegen van eigen notities mogelijk
  • Praktijkcases, veelvuldig aangevuld
  • Handige formules en interactieve berekeningen
Neem nu een abonnement >

Abonnement vanaf € 255,- per jaar, ieder moment opzegbaar. Meer over een abonnement op ATEX

“ De ATEX boeken hielpen me al goed op weg, maar met de Kennisbank ATEX zijn antwoorden, oplossingen en tools altijd en overal beschikbaar ”
 

H. Vlottes, directeur Vlottes Electromechaniek
Installatie Service Bureau

Inloggen voor abonnees


Vragen?
Kunt u niet inloggen of heeft u vragen over een abonnement?
Neem dan contact op met Vakmedianet Klantenservice: ​088 58 40 888

Of stuur een e-mail naar: klantenservice@vakmedianet.nl

Het explosieveiligheidsdocument

Werkgevers dienen al het mogelijke te doen om een explosieve atmosfeer te voorkomen. Om aan dit fundamentele beginsel conform artikel 3 van de ATEX 137 te voldoen, moet voor de beoordeling van explosierisico’s eerst worden nagegaan of er onder de gegeven omstandigheden een gevaarlijke explosieve atmosfeer kan optreden en tot ontsteking kan komen. 

 

Dit beoordelingsproces moet altijd op het afzonderlijke geval betrekking hebben en kan niet worden gegeneraliseerd.

Conform artikel 4 van de ATEX 137 dient nauwkeurig te worden gekeken naar:

  • de waarschijnlijkheid dat gevaarlijke explosieve atmosferen voorkomen en voortduren;
  • de waarschijnlijkheid dat ontstekingsbronnen aanwezig zijn en actief worden;
  • de installaties, de gebruikte stoffen, procedés en mogelijke wisselwerkingen ervan;
  • de omvang van de te verwachten gevolgen.

Explosieveiligheidsdocument opstellen

Modelindeling explosieveiligheidsdocument

Risico’s identificeren en beoordelen

Risk-assessment

Samenhang van RI&E, TRA, werkvergunning en PRA

Inventarisatie van explosieve atmosferen

Explosiegevaar beoordelen

Ontstekingsbronnen inventariseren

Indien niet volledig kan worden uitgesloten dat er een gevaarlijke explosieve atmosfeer ontstaat, zijn maatregelen nodig zodat er geen actieve ontstekingsbronnen aanwezig kunnen zijn.
 
Hoe waarschijnlijker de aanwezigheid van een gevaarlijke explosieve atmosfeer, des te meer moet de aanwezigheid van actieve ontstekingsbronnen worden vermeden. Een ontstekingsbron is een plaats waar zoveel energie kan vrijkomen, in welke vorm dan ook, dat daardoor een explosief damp/luchtmengsel kan worden ontstoken. Momenteel zijn er dertien ontstekingsbronnen onderkend:
  • elektrische installaties;
  • statische elektriciteit;
  • bliksem;
  • mechanisch opgewekte vonken;
  • hete oppervlakken;
  • vlammen en hete gassen;
  • chemische reacties;
  • adiabatische compressie, schokgolven en stromende gassen;
  • elektrische vereffeningsstromen en kathodische bescherming;
  • elektromagnetische golven - hoogfrequent;
  • elektromagnetische golven - optisch spectrum;
  • ioniserende straling;
  • ultrasoon geluid.

 

laswerkzaamheden

Laswerkzaamheden. Bron: www.dreamstime.com.
 
 
Bovenstaande afbeelding toont vonken van laswerkzaamheden. De vonken vormen zeker een ontstekingsbron. Wanneer niet kan worden uitgesloten dat er gelijktijdig sprake is van een gevaarlijke explosieve atmosfeer en actieve ontstekingsbronnen, zijn er ook technische en constructieve voorzorgsmaatregelen noodzakelijk in samenhang met de organisatorische maatregelen.



Inventarisatie van ontstekingsbronnen

 

Bij de inventarisatie van ontstekingsbronnen worden de volgende begrippen gehanteerd:

 

a.      Inherente ontstekingsbron

De Richtlijn 94/9/EG (aangeduid met ATEX 95) en Richtlijn 2014/34/EU (aangeduid met ATEX 114)  is van toepassing indien een apparaat een inherente ontstekingsbron bevat.

 

b.      Mogelijke ontstekingsbron

Betreft een ontstekingsbron zoals hierboven aangegeven (en  vermeld in NEN-EN 13463-1 en de NEN-EN-ISO 80079-36).

 

c.      Materieel gerelateerde ontstekingsbron

Betreft een ‘mogelijke ontstekingsbron’ (b) welke wordt veroorzaakt door het apparaat ongeacht zijn mogelijkheid om te ontsteken.

 

d.      Potentiële ontstekingsbron

Betreft een ‘materieel gerelateerde ontstekingsbron’ (c) dat in staat zou kunnen zijn om een explosieve atmosfeer te ontsteken. Het ontstekingsvermogen van de ontstekingsbron moet daarbij worden vergeleken met de ontstekingseigenschappen van de brandbare stof. Voor de waarschijnlijkheid dat een ontstekingsbron effectief kan worden, wordt hierbij onderscheid gemaakt in:

 

1.      ontstekingsbronnen, zoals hete oppervlakken van stoomleidingen;

Voor de waarschijnlijkheid dat een ontstekingsbron effectief kan worden, worden de volgende gradaties onderscheiden:

       i.          ontstekingsbronnen die voortdurend of frequent aanwezig zijn;

      ii.          ontstekingsbronnen die zelden aanwezig zijn;

    iii.           ontstekingsbronnen die zeer zelden aanwezig zijn;

     iv.          ontstekingsbron kan onder geen enkele omstandigheid actief worden.

 

2.      apparatuur, beveiligingssystemen en componenten, zoals pompen en gasturbines.

Met betrekking tot de gebruikte apparatuur, beveiligingssystemen en componenten, worden de volgende gradaties onderscheiden:

       i.          ontstekingsbronnen die bij normaal bedrijf aanwezig kunnen zijn;

      ii.          ontstekingsbronnen die alleen ten gevolge van storing aanwezig kunnen zijn (gelijkwaardig aan categorie 3 apparatuur);

    iii.           ontstekingsbronnen die alleen ten gevolge van zelden optredende storingen aanwezig kunnen zijn (gelijkwaardig aan categorie 2 apparatuur);

     iv.          ontstekingsbronnen die alleen ten gevolge van zelden optredende storingen aanwezig kunnen zijn, worden vermeden (gelijkwaardig aan categorie 1 apparatuur).

 

e.      Effectieve ontstekingsbron

Betreft een ‘potentiële ontstekingsbron’ (d) welke gezien de categorie van het materieel feitelijk in staat is een explosieve atmosfeer te ontsteken.

Noot:   Een ‘effectieve ontstekingsbron’ is een ‘potentiële ontstekingsbron’ die een explosieve atmosfeer zal ontsteken wanneer geen Ex beschermingswijze (BTO) is toegepast.

 

 
Relatie tussen de verschillende definities met betrekking tot ontstekingsbronnen.

Installaties en processen inventariseren

Omvang van explosie gevolgen beoordelen

Veiligheidsmaatregelen inventariseren

Technische maatregelen

Inertisering

Constructieve maatregelen

Explosiebestendige bouwwijze

Explosiedrukontlasting

Explosieonderdrukking

Explosietechnische ontkoppeling

Tegen brandgevaar beveiligde inrichtingen voor gassen, dampen en nevels

Tegen brandgevaar beveiligde inrichtingen voor stof

Organisatorische maatregelen

Schriftelijke bedrijfsinstructies opstellen

Werknemers voldoende kwalificeren

Werknemers scholen/voorlichting en onderricht

Toezicht houden op werknemers

Werkvergunningssysteem toepassen

Onderhoudswerkzaamheden uitvoeren

Inspectie en controle

Explosiegevaarlijke plaatsen markeren

Maatregelen ter bescherming tegen explosiegevaar coördineren

Coördinatiemodaliteiten

Voorzorgsmaatregelen voor veilige samenwerking

Aanwijzing terzake deskundig persoon

Bijlage van explosieveiligheidsdocument

Gerelateerde Veelgestelde vragen